FruITion van Chris Potts is een business roman naar het voorbeeld van Het Doel van Eliyahu Goldratt.
Net als Het Doel is het een boek met een boodschap. In dit geval: IT heeft van zichzelf geen waarde. Het is een investering, die tot bloei moet komen binnen het geheel van de bedrijfsinvesteringen.

De consequentie van deze gedachte is dat de positie van een zelfstandige CIO onhoudbaar wordt. CIO's blijven gevangen in de IT-versus-business dichotomie. Een corporate investeringsmanager, oftewel een CIIO - met extra letter i dus - een Chief Internal Investment Officer, ontsnapt aan deze verscheurdheid. Die staat van meet af aan stevig aan de zijde van de business.
Je kunt je afvragen of intern investeringsmanagement niet tot het natuurlijke domein van de CFO behoort of zelfs van de CEO, want in dat geval gaat Potts redenering niet op en zou ook de CIIO uiteindelijk verdampen. Maar dit terzijde.

Waarde voor wie?
FruITion is een prettig leesbaar boek over een erg ingewikkeld onderwerp, namelijk de werkelijke opbrengst van IT-investeringen. De lezer volgt de hoofdpersoon, Ian Taylor, die in het ultrakorte tijdsbestek van acht dagen een nieuwe IT-strategie voor zijn onderneming moet uitwerken. Al doende komt hij tot de conclusie dat een afzonderlijke IT-strategie geen zin heeft. Sterker nog: dat die tot onnodig hoge kosten leidt.

Uitgangspunt van de nieuwe strategie, die Ian vervolgens uitwerkt, is een soort belofte: “Wij zullen van al onze investeringen waar IT bij is betrokken de waarde maximaliseren die we creëren voor klanten en beleggers.” (pagina 160) Hier wordt een essentiële keuze gemaakt voor klanten en beleggers. Waarom niet ook waarde maximaliseren voor medewerkers en milieu?

En, misschien nog wel belangrijker, wat wordt hier eigenlijk onder waarde verstaan?
Waarde wordt door Chris Potts gedefinieerd als 'een portfolio van maatstaven'. Dat is een subjectieve formulering, want maatstaven behoren tot de wereld van de geest. Op een andere plek noteert Ian Taylor / Chris Potts: “Waarde is wat onze corporate strategieën en bedrijfsplannen zeggen dat het is.” Ook dit is heel erg vaag en subjectief: waarde is wat je eronder verstaat. En zoiets vaags moet je dan gaan maximaliseren. Ga er maar aan staan. Bezien vanuit de theoretische economie loopt de redenering van Potts hier op de klippen, denk ik. In elk geval ben ik als lezer niet overtuigd.

Harde ondertoon
Tussen de regels door lees ik in FruITion dat onder waarde in de praktijk helemaal niks vaags wordt verstaan, maar vooral aandeelhouderswaarde. Uitgedrukt in keiharde cash. En wat dat betreft lijkt het devies: alle remmen los. Het onderste uit de kan. Maximaal uitpersen die citroen.

Daar passen geen innovatieve projecten in met onzekere opbrengsten of toekomstige opbrengsten, die nu nog niet gekwamtificeerd kunnen worden. En sociaal gemotiveerde projecten, die tot doel hebben mens en milieu te dienen. al helemaal niet.

Deze harde Angelsaksische ondertoon is de mijne niet, maar dat neemt niet weg dat dit een boeiend boek is dat bij elke CIO en IT-manager op het nachtkastje hoort. Hun baan staat immers op het spel.
Alleen die titel, die slaat nergens op. Vaarwel CIO! was een betere geweest.

FruITion, Nederlandse vertaling, 189 pags, Uitgeverij Tiem november 2009
ISBN / EAN 978-90-79272-08-2
Prijs: € 19,95